• 04133367292
  • تبریز- خیابان آبرسان- کوچه مهرگان یکم-برج سفید2(اس ام پی) طبقه اول واحد D1
تات ثبت

شرکت مختلط سهامی

شرکت مختلط سهامی

به‌موجب ماده 162 قانون تجارت، به شرکتی که تحت اسم مخصوص بین یک عده شرکا سهامی و یک یا چند شریک ضامن تشکیل می‌شود، شرکت مختلط سهامی می‌باشد.

بنابر گفته فوق شرکت مزبور ترکیبی است از شرکت تضامنی و شرکت سهامی، نسبت به شریک یا شرکا ضامن مقررات شرکت تضامنی و نسبت به شرکا سهامی مقررات شرکت سهامی جاری است و در مواردی که با یکدیگر اصطکاک دارند مقررات مخصوصی وضع گردیده است.

انواع شرکت‌های مختلط

در قانون تجارت ایران شرکت‌های مختلط با دو نوع مختلط سهامی و مختلط غیر سهامی تقسیم‌بندی شده‌اند که هر کدام قوانین منحصر به خود را دارند. از همین رو توضیح شرکت‌های مختلط باید دو نوع آن را مورد بررسی قرار دهیم.

شرکت‌های مختلط غیر سهامی، شرکت‌هایی هستند که برای امور تجاری و با یک یا چند نفر شریک ضامن و یک یا چند نفر شریک ضامن و یک یا چند نفر شریک با مسئولیت محدود و بدون انتشار سهام تشکیل می‌شوند.

در مقابل شرکت‌های مختلط سهامی با یک یا چند نفر شریک ضامن و یک یا چند نفر شریک سهامی ایجاد می‌شوند. شرکا سهامی کسانی هستند که سرمایه آن‌ها به صورت سهام درآمده و مسئولیت هر کسی بر اساس سهامی است که در شرکت وارد کرده‌است. اما مسئولیت شرکا ضامن در مقابل طلبکاران و روابط آن‌ها با یک دیگر درست مشابه قوانین شرکت تضامنی محاسبه می‌شوند.

مسئولیت هیئت نظار شرکت سهامی مختلط

هرگاه هیئت نظار در انجام ماموریت خود برطبق قوانین حاکم مملکتی تقصیر و یا مسامح نمایند، در مقابل شرکا مسئول می‌باشند ولی از جهت اعمال اداری و نتایج حاصله از آن به هیچ ‌وجه مسئولیتی ندارند.

طلبکاران شرکت سهامی مختلط

درباره شرکا ضامن در این قبیل شرکت‌ها هم مادام که شرکت منحل نشده مطالبه قروض آن باید از خود شرکت به‌عمل آید و پس از انحلال، طلبکاران شرکت می‌توانند برای وصول مطالبات خود به شریک یا شرکا ضامن رجوع نمایند. مادام که قروض شرکت از دارایی آن تأدیه نشده هیچ یک از طلبکاران شخصی شرکا ضامن حقی بر دارایی شرکت ندارند. هرگاه شرکا سهامی از بابت بقیه قیمت سهام تعهدی نموده‌اند که پرداخت نشده پس از انحلال طلبکاران می‌توانند به آن‌ها رجوع و تا تأدیه تمام قیمت سهام، طلب خود را وصول نمایند و زائد بر آن حقی نخواهند داشت. در موردی که شرکت ورشکست شود این حق با مدیر تصفیه خواهد بود.

ورشکستگی هیچ یک از شرکا ضامن موجب انحلال شرکت نخواهد بود مگر این که مدیر تصفیه تقاضا مدت شش ماه گذشته و شرکا ضامن مدیر تصفیه را از انحلال منصرف نکرده باشند.

3-( به موجب ماده 162 قانون تجارت «شرکت مختلط سهامی شرکتی است که در تحت اسم مخصوص بین یک عده شرکاء سهامی و یک یا چند شریک ضامن تشکیل می شود». بنابراین شرکت مزبور ترکیبی است از شرکت تضامنی و شرکت سهامی. نسبت به شریک یا شرکاء ضامن مقررات شرکت تضامنی و نسبت به شرکاء سهامی مقررات شرکت سهامی جاری است و در مواردی که با یکدیگر اصطکاک دارند مقررات مخصوصی وضع گردیده است.

شرکاء شرکت

در این قبیل شرکت ها دو نوع شریک موجود است:

شرکاء سهامی

شرکاء ضامن

شرکاء سهامی کسانی هستند که سرمایه آنها به صورت سهام متساوی القیمه در آمده و مسئولیت آنها تا میزان همان سرمایه ای است که در شرکت دارند.

شریک ضامن کسی است که سرمایه او به صورت سهام در نیامده و مسئول کلیه قروضی است که ممکن است علاوه بر دارائی شرکت پیدا شود. در صورت تعدد شریک ضامن مسئولیت آنها در مقابل طلبکاران و روابط آنها با یکدیگر تابع مقررات شرکت تضامنی خواهد بود.

شرکاء ضامن نمی توانند بدون رضایت سایر شرکاء ، تجارتی از نوع تجارت شرکت به نمایند ولو به حساب دیگری باشد و یا به عنوان شریک ضامن در شرکت با مسئولیت محدود دیگری که نظیر این تجارت را دارد داخل شوند.

اداره شرکت

شرکت مختلط سهامی گرچه دارای مجمع عمومی است ولی این مجمع حق انتخاب مدیران شرکت را نخواهد داشت. بلکه «مدیریت شرکت مختلط سهامی مخصوص به شریک یا شرکاء ضامن است» علت آن هم این است که قاعدتاً شرکاء ضامن که مسئول تعهدات اضافه بر سرمایه هستند به حال شرکت بیشتر دلسوز بوده و از لحاظ مسئولیت ضمانتی خودشان در عمل بیشتر احتیاط خواهند نمود.

علاوه بر آن عموماً شرکت های مختلط سهامی موقعی پیدا می شوند که تاجری برای تجارت احتیاج به پول دارد و سهامی منتشر می نماید که دارنده آن درمنافع شریک و مسئولیت او تا اندازه سهامی باشد که تعهد نموده بنابراین حاضر نخواهد بود که زمام امور تجارت خود را که فعلاً به شکل مختلط در آمده به دست دیگری بسپارد.

مجمع عمومی

هر شرکت مختلط سهامی دارای مجمع عمومی است که مرکب از کلیه سهامداران شرکت بوده و مقررات مجمع عمومی شرکت های سهامی در آن جاری است.

بنابراین اولین مجمع عمومی طبق ماده 41 قانون باید تشکیل و بدواً اظهار مؤسسین را ، راجع به فروش سهام و تأدیه اقلاً ثلث قیمت سهام نقدی و تعهد بقیه و سایر مواردی که ذکر شده رسیدگی واظهاریه ای که به اداره ثبت داده می شود تصویب و اگر سهام غیر نقدی باشد ، آن چه در ازاء قیمت آنها داده می شود تقویم و مراقبت رد پرداخت نماید.

این مجمع عمومی اقلاً سالی یک بار باید تشکیل شود و وظیفه آن انتخاب هیئت نظار مطالعه گزارش سالیانه آنها – رسیدگی به محاسبات شرکت و بحث در امور لازم خواهد بود و در موقع انحلال نسبت به شرکاء سهامی درباره تصمیم شرکت اظهار عقیده خواهد نمود و بالجمله مجمع عمومی از طرف شرکاء سهامی ، که حق مداخله آنها قطع شده هر گونه تصمیمی که قانوناً مجاز باشد خواهد گرفت. طبق ماده 170 «تا پانزده روز قبل از انعقاد مجمع عمومی هر صاحب سهمی می تواند (خود یا نماینده او) در مرکز اصلی شرکت حاضر شده واز صورت بیلان و صورت دارائی و گزارش هیئت نظار اطلاع حاصل کند».

طلبکاران شرکت

درباره شرکاء ضامن در این قبیل شرکت ها هم مادام که شرکت منحل نشده مطالبه قروض آن باید از خود شرکت به عمل آید و پس از انحلال ، طلبکاران شرکت می توانند برای وصول مطالبات خود به شریک یا شرکاء ضامن رجوع نمایند. مادام که قروض شرکت از دارائی آن تأدیه نشده هیچ یک از طلبکاران شخصی شرکاء ضامن حقی بر دارائی شرکت ندارند. هر گاه شرکاء سهامی از بابت بقیه قیمت سهام تعهدی نموده اند که پرداخت نشده پس از انحلال طلبکاران می توانند به آنها رجوع و تا تأدیه تمام قیمت سهام ، طلب خود را وصول نمایند و زائد بر آن حقی نخواهند داشت. در موردی که شرکت ورشکست شود این حق با مدیر تصفیه خواهد بود.

ورشکستگی هیچ یک از شرکاء ضامن موجب انحلال شرکت نخواهد بود مگر این که مدیر تصفیه تقاضا مدت شش ماه گذشته و شرکاء ضامن مدیر تصفیه را از انحلال منصرف نکرده باشند.

موارد بطلان شرکت

هر شرکت مختلط سهامی که در آن رعایت موارد زیر نشده باشد باطل است:

هر گاه سرمایه شرکت ( آن قسمتی که سهامی است ) از دویست هزار تجاوز کند و سهام یا قطعات آن کمتر از یکصد ریال و الا کمتر از پنجاه ریال باشد.

در صورتی که قبل از تأدیه نصف قیمت سهام- سهام بی اسم – سهام یا موقتی تصدیق بی اسم انتشار یافته باشد.

اگر چیزی که در ازاء سهام غیر نقدی داده شده تماماً تحویل نشده باشد مسلم است تقویم آن هم قبل از تحویل باید به عمل آید.

هرگاه مدیر شرکت به موجب نوشته وقوع شرکت را به ضمیمه یک نسخه اساسنامه و شرکتنامه و صورت اسامی شرکاء به اداره ثبت برای ثبت شرکت نداده باشد.

ذینفع می تواند در موارد فوق به دادگاه مراجعه و حکم ابطال شرکت را تقاضا نماید و اگر خسارتی از این حیث متوجه او شده باشد مطالبه کند ولی شرکاء در مقابل اشخاص خارج نمی توانند به این بطلان استناد نموده و از اجرای تعهدات خود سرپیچی نمایند.

در دو مورد دعوی بطلان و در یک مورد دعوی خسارت از بطلان و در یک مورد دعوی خسارت و بطلان هر دو پذیرفته نمی شود.

موردی که دعوی بطلان پذیرفته نمی شود عبارتست از:

اگر قبل از اقامه دعوی برای ابطال شرکت و عملیات آن موجبات بطلان مرتفع شود.

هرگاه مقرر شده باشد که مجمع عمومی مخصوصی برای رفع موجبات بطلان منعقد شود و دعوت اعضاء نیز برای انعقاد مجمع موافق مخصوصی برای رفع موجبات بطلان منعقد شود و دعوت اعضاء نیز برای انعقاد مجمع موافق اساسنامه به عمل آمده باشد. از تاریخ دعوت مجمع ، دعوی بطلان در دادگاه پذیرفته نخواهد شد مگر این که مجمع عمومی موجبات بطلان را مرتفع ننماید.

موردی که دعوی خسارت پذیرفته نمی شود ، موقعی است که از تاریخ رفع موجبات بطلان یک سال منقضی شده و اشخاص از جهت معاملاتی که با ایشان شده به استناد اموری که موجب بطلان بوده ، دعوی خسارت نکرده باشند.

موردی که دعوی بطلان و خسارت هیچ کدام پذیرفته نیست ، آن است که از تاریخ حدوث سبب بطلان ده سال گذشته و اقامه دعوی بطلان و خسارت نشده باشد.

هرگاه حکم بطلان شرکت صادر شود شرکائی که بطلان مستند به عمل آنها است و هیئت نظار و مدیرهائی که در حین حدوث سبب بطلان یا بلافاصله پس از آن سرکار بوده و انجام وظیفه نکرده اند ، در مقابل شرکاء دیگر و اشخاص ثالث نسبت به خسارت ناشیه از این بطلان مسئول خواهند بود.

انحلال شرکت

موارد انحلال شرکت مختلط سهامی طبق ماده 181 قانون به شرح زیر است:

وقتی که شرکت مقصودی را که برای آن تشکیل شده بود انجام داده ، یا انجام آن غیر ممکن باشد.

زمانی که شرکت برای مدت معینی تشکیل و مدت منقضی شده باشد.

در صورتی که شرکت ورشکست شود.

بر حسب تصمیم مجمع عمومی در صورتی که در اساسنامه ، این حق برای مجمع مذکور تصریح شده باشد تصمیم مجمع عمومی به اکثریت آراء خواهد بود. « هرگاه در اساسنامه برای مجمع عمومی حق تصمیم به انحلال معین نشده باشد و بین مجمع عمومی و شرکاء ضامن راجع به انحلال موافقت حاصل نشود و دادگاه دلائل طرفداران انحلال را موجه ببیند حکم به انحلال خواهد داد. همین حکم در موردی نیز جاری است که یکی از شرکاء ضامن به دلائلی انحلال شرکت را از دادگاه بخواهد و دادگاه آن دلائل را موجه ببیند»

بر حسب تصمیم مجمع عمومی به اکثریت آراء و رضایت شرکاء ضامن.

در صورت فوت یا محجوریت یکی از شرکاء ضامن ، مشروط به این که انحلال شرکت در این موارد در اساسنامه تصریح شده باشد.

بعضی از علماء حقوق تجارت عقیده دارند که هر گاه شریک ضامن منحصر به فرد باشد و به علت فوت یا محجوریت از شرکت خارج شود سایر شرکاء می توانند شریک ضامن دیگری به جای او معلوم و شرکت را ادامه دهند.

مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت مختلط سهامی

شرکت‌نامه (دو نسخه)

اساسنامه شرکت مختلط سهامی (دو نسخه)

صورت‌جلسۀ تکمیل‌شدۀ‌ مجمع عمومی موسسان (دو نسخه)

صورت‌جلسۀ تکمیل‌شدۀ‌ هیئت ‌مدیره به منظور تعیین نمودن دارندگان حق امضا (دو نسخه)

نام و مشخصات مدیر یا مدیران شرکت

گواهی بانکی تأمین حداقل ۳۵% سرمایه شرکت مختلط سهامی

گواهی و امضای مدیر شرکت مبنی بر پرداخت تمام سرمایۀ نقدی و تسلیم تمام سرمایۀ غیرنقدی شرکای ضامن

گواهی و امضای مدیر شرکت مبنی بر تعهد پرداخت تمام سرمایه و پرداخت کردن واقعی دست‌کم یک‌سوم از آن

نامۀ نمایندگی برای اشخاص حقوقی (در صورت وجود)

مجوز فعالیت از مراجع قانونی ذی‌ربط (در صورتی که فعالیت مورد نظر به مجوز قانونی نیاز دارد)